T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI GAZİANTEP İL KÜLTÜR VE TURİZM MÜDÜRLÜĞÜ

İslam Bilim Tarihi Müzesi

    İslam Bilim Tarihi Müzesi, Şahinbey Belediyesi hizmet binası bahçesinde,
19. yüzyılın başlarında yapılmış eski kolej binasının, İslam
alimlerinin icatları ve bilim tarihine katkılarının interaktif anlatımlarla
sağlandığı bir müzedir.
    Üç kattan oluşan müze binasının pencerelerinin oldukça fazla ve
yüksek olması binanın 3 katında da belirleyici bir unsur oluşturmuş.
Yapının bu mimari üslubu müzenin yerleşim düşüncesi bakımından
önemli bir sorun teşkil etmiş. Mimari sorunlar Müslüman kaşiflerin,
mucitlerin oldukça mütevazi bir yaşama sahip olmalarından, çalışmalarını
genellikle bir atölye ortamında kısıtlı imkanlarla yürütmelerinden
hareketle okul binası bir atölye hissi verecek şekilde planlanmış.
Mekâna tarihi bir atölye havası verme düşüncesinden hareketle tezgâhlar
ile diğer sergileme elemanlarının üretimi için kullanılan ahşap
çeşitli uygulamalardan geçirilerek eskitilmiş ve böylelikle teorik bilginin
mahir ustaların tecrübesiyle birleşmesi neticesinde bu zorlu sürecin üstesinden
gelinmiştir.
      Bir sonraki aşama, atölye tezgâhlarını ve diğer sergileme unsurlarını
üretmek için malzemeye karar vermek olmuş. Sergileme malzemesinde
kaçınılmaz olarak ahşap tercih edilmiş ve asıl sorun ahşabın birkaç
asır önceden kalmışçasına yapıya dahil edilip eskitilmesi olarak ortaya
çıkmış. Bu işlem için belirli bir yöntem bulunamaması nedeniyle doğal
bir biçimde eskimiş malzeme kullanmaya karar verilmiş; bu doğrultuda
Türkiye’de ve yurt dışında çeşitli tren yollarında 1950’den günümüze
kadar ıskartaya çıkmış traversler bulunup örnekleri atölyede incelemeye
alınmış. Fakat dış ortamlarda geçirdiği uzun süre boyunca ahşabın içine
işleyen kokunun etkisiz hale getirilmesi için ahşap elemanların biçilip
uzun bir süre dinlendirilmesi gerekmiş. Bu sorunun üstesinden gelebilmek
için solvent, tiner veya boya içermeyen tamamen doğal yağlar
ve özel karışımlar sonucunda ideal bir eskitme sıvısı elde edilmiş. Lakin
bu sıvı her ahşapta farklı bir görüntü oluşturmuş ve bu nedenle ideal
eskimiş görüntü için en doğru ağacın seçilmesi gerekmiş. Araştırmalar
neticesinde buna en uygun ağacın meşe olduğu görülmüş. Nihayetinde
teorik bilginin mahir ellerle buluşması sayesinde bu meşakkatli işin
üstesinden gelinmiş.
      Müzede yer alacak eserlerin araştırılması ve üretimi ise en hassas
konuların başında gelmiş. Bu amaç doğrultusunda ve bilim tarihi uzmanları
ve küratör ekip tarafından gerçekleştirilen araştırmalar neticesinde
İslam Bilim Tarihi Müzesi’nde astronomiden tıbba, coğrafyadan
fiziğe değin 100 kadar adet aletin replikasının yer alması planlanmış.
İslam bilim tarihi açısından kilometre taşı sayılacak nitelikteki yüzlercesi
içinden seçilen bu aletler, çok aşamalı bir süreç sonunda sergilenecekleri
müzeye ulaşmış. Her bilim dalının farklı türde aletler kullanmış olması,
benzerlerinin imalatı aşamasında onlarca farklı meslek grubuyla çalışmayı
gerektirmiş. Bilim Tarihi Müzesi’ne sergilenecek olan aletlerin birçoğu
modern dünyada kullanılmadığından üretimlerin her biri de model
niteliğinde olmuş.
  
  • 3.jpg
  • 2.jpg
  • 3.jpg